Kazachstan: een onverwachte reis over de Zijderoute
Soms brengt een mislukte reis je precies waar je moet zijn.
Kazachstan (2026) stond totaal niet op mijn planning. Ik zou van Bangkok naar Delhi vliegen, maar door problemen met mijn Indiase visum mocht ik niet aan boord. Daar stond ik dan, met mijn koffer op het vliegveld. Tijd voor een nieuw plan.
Ik keek welke landen ik zonder visum kon bezoeken, welke vluchten er vertrokken en waar ik nog nooit geweest was. Een paar uur later had ik een ticket naar Almaty, Kazachstan.
En zo begon een reis die me uiteindelijk over land naar Oezbekistan zou brengen, langs een deel van de eeuwenoude Zijderoute. Compleet ongepland!
Van vijfsterrenhotel naar drie vierkante meter
Na een paar weken in luxe vijfsterrenhotels in Hongkong en Bangkok was mijn nieuwe accommodatie even wennen. Mijn kamer in Almaty was ongeveer drie vierkante meter groot!
Maar AQ miniSUITES bleek een aangename verrassing. Officieel een hostel, maar eigenlijk meer een modern minihotel met piepkleine kamers. Alles is slim ingericht, schoon en behoorlijk luxe afgewerkt. Er is een à-la-carteontbijt inbegrepen en je kunt gratis gebruikmaken van de wasmachines. Een prima concept als je niet veel ruimte nodig hebt.
De volgende ochtend stapte ik naar buiten en had ik het gevoel dat ik vijftig jaar terug in de tijd in Rusland was beland.
Vijftig jaar terug in Rusland
Alles was grijs. De gebouwen, de straten, het weer en zelfs de mensen. Weinig kleur, weinig gezichtsuitdrukkingen. Overal Russische en Kazachse teksten, maar vooral Russisch op straat.
Het deed me denken aan eerdere reizen door voormalige Sovjetlanden. Die grauwe sfeer, alsof alle vrolijkheid uit het straatbeeld is verdwenen, is precies waarom deze regio me nooit zo heeft aangetrokken.
Gelukkig ontdekte ik op de Green Bazaar een heel andere kant van Almaty. Hier werd gelachen, gepraat, onderhandeld en geproefd. Verkoopsters lieten me allerlei lokale specialiteiten proberen en ineens kwam de stad tot leven.
Wat me ook opviel, was de enorme diversiteit. Mensen met verschillende gezichten, kleding, talen en tradities. Kazachen, Russen, Oeigoeren en nog veel meer bevolkingsgroepen leven hier door elkaar.
En dat heeft alles te maken met de geschiedenis van deze plek.
De Zijderoute, een metafoor voor mijn leven?
Kazachstan ligt op de eeuwenoude Zijderoute, een netwerk van handelsroutes dat China met Europa en het Midden-Oosten verbond. Eeuwenlang trokken hier handelaren, reizigers en avonturiers langs. Ze wisselden zijde, specerijen, paarden en andere producten uit, maar ook verhalen, kennis, ideeën en culturen. Eigenlijk een soort internet, lang voordat dat bestond.
Veel later kwam Kazachstan onder Russische invloed en werd het onderdeel van de Sovjet-Unie. In 1991 werd het land onafhankelijk. Maar de geschiedenis van de Zijderoute is nog altijd zichtbaar in de mengeling van culturen en tradities.
Hoe meer ik hierover leer, hoe meer het me raakt. Want eigenlijk is de Zijderoute een prachtige metafoor voor mijn eigen leven.
Ik ben reiziger, ondernemer, verhalenverteller en handelaar in ideeën. Nieuwsgierig naar andere culturen, altijd op zoek naar verbindingen, mogelijkheden en nieuwe inzichten. Ik reis met weinig bezittingen, maar voel me rijk aan ervaringen.
Net als de reizigers van vroeger weet ik dat je onderweg niet alles kunt plannen. Soms moet je actie ondernemen, soms juist loslaten en vertrouwen op wat er komt. Die balans tussen doing en being ben ik zelf ook nog steeds aan het ontdekken.
Misschien zijn de waardevolste dingen die we onderweg uitwisselen helemaal geen spullen, maar verhalen, ideeën, inspiratie en menselijke verbinding.
En soms blijkt de omweg juist de bestemming.
Kaas voor onderweg
Op de Green Bazaar zie ik overal gedroogde kaas, in allerlei vormen en maten. Het heet kurt (of qurt) en de verkoopsters laten me van alles proeven. Van bijna smaakloos tot ontzettend zout, en zelfs gerookte varianten. Sommige zijn kruimelig, andere zo hard als steen. Een vrouw heeft de harde, gerookte kaas zelfs in kleine hartjes gevormd. Het lijkt wel snoep!
Het verhaal erachter vind ik fascinerend. Kazachstan heeft een lange geschiedenis van nomaden die met hun kuddes over de steppen trokken. Verse melk bederft snel, dus maakten ze er gefermenteerde, gezouten en gedroogde kaas van. Lang houdbaar, makkelijk mee te nemen en rijk aan eiwitten en voedingsstoffen.
Een paar van die harde klompjes in je jaszak en je had altijd iets voedzaams bij je. Eigenlijk de perfecte reissnack, eeuwen voordat de proteïnereep werd uitgevonden.
De onzichtbare bergen van Almaty
Almaty ligt aan de voet van een indrukwekkend bergmassief. Normaal gesproken heb je vanuit de stad prachtige uitzichten op besneeuwde bergtoppen en kun je met een kabelbaan de bergen in.
Maar tijdens mijn bezoek werkte de kabelbaan niet en hing er zo’n grijze waas boven de stad dat ik geen enkele berg kon zien. Terwijl ze toch echt vlakbij moeten liggen!
Ik hoop dat jij meer geluk hebt met het weer en wel van dat magische uitzicht kunt genieten.
De bergen bij Almaty, gezien vanuit het vliegtuig.
Van grijs Almaty naar gastvrij Turkestan
Na een paar dagen Almaty vloog ik naar Turkestan, een historische stad in het zuiden van Kazachstan. En wat een verschil!
Vanaf het moment dat ik in de gedeelde taxi stapte, was er contact met mensen. Een meisje dat Engels sprak, leerde me mijn eerste woorden Kazachs en ging de volgende dag zelfs met me mee op pad.
Mensen spreken me aan, nodigen me uit, nemen me mee, vragen of ik iets nodig heb en laten me lokale specialiteiten proeven. Ik voel me hier echt welkom.
Ook de sfeer is anders. Waar ik in Almaty vooral Russisch hoorde, hoor ik hier veel meer Kazachs. Dus leer ik mijn eerste woordjes: sälem (hallo), raqmet (dank je wel) en jaqsy (goed).
In Turkestan ben ik nog geen enkele buitenlandse toerist tegengekomen. Wel veel mensen uit de regio die hier op bezoek komen.
Ineens voelt Kazachstan heel anders. Warmer, persoonlijker, levendiger. Precies die menselijke verbinding die ik zo mooi vind aan reizen.
Zeshonderd jaar geschiedenis en een onverwachte vlucht
Turkestan is vooral bekend om het mausoleum van Khoja Ahmed Yasawi, een indrukwekkend bouwwerk uit de veertiende eeuw. Bijna niet te bevatten dat zo’n gebouw al meer dan 600 jaar oud is!
Maar de grootste indruk maakte iets wat ik totaal niet had verwacht.
Bij het moderne Caravanserai-complex staat een enorm Gouden Ei met daarin een 3D-theater. Je maakt er een virtuele vlucht over Kazachstan, langs de mooiste landschappen.
Het is zó prachtig gemaakt dat ik echt het gevoel had dat ik vloog. Ik werd er helemaal door geraakt. Sterker nog, ik overweeg om nog een keer terug te gaan, gewoon om die ervaring opnieuw te beleven.
Van alle historische bezienswaardigheden en bijzondere plekken die ik hier heb gezien, had ik nooit verwacht dat juist een virtuele vlucht zoveel indruk op me zou maken.
Waarom ben ik hier eigenlijk?
Ik vraag me regelmatig af waarom ik juist hier terecht ben gekomen. Deze reis was immers helemaal niet gepland.
Ik geloof dat de buitenwereld vaak een spiegel is van wat er in onszelf speelt. En dat gebrek aan levensenergie dat ik in voormalige Sovjetlanden vaak ervaar, die grauwheid, de gesloten gezichten, het gebrek aan vrolijkheid, zet me aan het denken.
Misschien is het wel een uitnodiging aan mezelf om mijn eigen levensenergie weer meer te laten stromen. Meer plezier, speelsheid, spontaniteit. Meer genieten, zonder dat alles een doel hoeft te hebben.
Ik dacht dat ik simpelweg mijn reisplannen moest aanpassen. Maar onderweg ontdek ik steeds meer over de geschiedenis van dit land, over menselijke verbinding en misschien ook wel over mezelf.