Hoe ik in één week een boek schreef met ChatGPT

(en wat jij daarvan kunt leren)

Een compleet businessboek schrijven voor een klant, in zeven dagen. Zelfs met mijn ervaring als auteur van 30 boeken was dat een flinke klus. Toch lukte het, met mijn Reverse Writing-methode, gerichte interviews en hulp van ChatGPT.

De belangrijkste ingrediënten waren de kennis, ideeën en verhalen van mijn klant. Ik zorgde voor de structuur, stelde vragen en bewaakte de kwaliteit. ChatGPT hielp om het materiaal uit te werken.

Onderweg ging er ook genoeg mis. Zo verzon ChatGPT op een gegeven moment doodleuk verhalen die zogenaamd van mijn klant kwamen. Daarover zo meer.

Dit is hoe ik het aanpakte, wat werkte en waar je op moet letten als je zelf met AI aan je boek wilt werken.

Eerst de achterflap

Bij een boek begin ik altijd met de achterflap. Dat is de basis van mijn Reverse Writing-methode.

Voor wie is het boek? Wat heeft de lezer eraan? Waarom zou iemand juist dit boek willen lezen? Als je dat helder kunt uitleggen op één achterflap, heb je een uitgangspunt voor alles wat volgt.

Daarna maak ik de inhoudsopgave. Die geeft richting aan de interviews en het schrijven. Je weet welke onderwerpen aan bod moeten komen en waar je nog informatie mist.

Zo hoef je tijdens het schrijven niet steeds opnieuw te bedenken waar je naartoe wilt. En je hoeft ook niet keurig bij hoofdstuk één te beginnen. Je kunt werken aan het onderdeel waarvoor je op dat moment de meeste inspiratie of informatie hebt.

Wil je dat zelf proberen? Mijn gratis Esther AI is getraind met mijn schrijfkennis en kan je helpen bij die eerste stappen. Ook gewoon in het Nederlands.

De inhoud ophalen

Voor dit boek interviewde ik mijn klant via Zoom. Met de opzet van het boek erbij stelde ik gerichte vragen over zijn aanpak, ervaringen en ideeën. De gesprekken nam ik op en liet ik uitschrijven.

In zo’n gesprek zoek ik vooral naar concrete voorbeelden. Wanneer werkte zijn aanpak goed? Wanneer juist niet? Wat gebeurde er precies? Wat had hij daarvan geleerd?

Daar zit vaak de interessantste inhoud. Dingen die voor jou vanzelfsprekend zijn, kunnen voor een lezer een compleet nieuw inzicht opleveren. Een goede interviewer vraagt daarop door.

Vervolgens hielp ChatGPT me om het uitgeschreven materiaal te ordenen. Welke stukken horen bij elkaar? Wat past in welk hoofdstuk? Waar ontbreekt nog een uitleg of voorbeeld?

Kleine opdrachten werken beter

ChatGPT gaf ik steeds een afgebakende opdracht, met het relevante interviewfragment erbij. Bijvoorbeeld:

‘Werk deze paragraaf uit op basis van het interviewfragment hieronder. Begin met de ervaring die de klant beschrijft. Leg daarna zijn aanpak stap voor stap uit. Gebruik uitsluitend de informatie uit het fragment en geef aan waar nog iets ontbreekt.’

Dat werkte beter dan een heel interview invoeren en vragen om er een compleet hoofdstuk van te maken.

Ik behandelde ChatGPT als een team van schrijvers dat ik aanstuurde. De ene keer vroeg ik om een samenvatting, de andere keer om twee stukken samen te voegen of een ingewikkelde uitleg toegankelijker te maken.

Hoe duidelijker mijn opdracht, hoe bruikbaarder het resultaat. Maar ook een goede opdracht was geen garantie. Ik bleef alles lezen en bijsturen.

Hoe houd je het boek persoonlijk?

Een boek wordt interessant door jouw kijk op de wereld. Door wat jij hebt meegemaakt, ontdekt of geleerd. Die inhoud moet je zelf aanleveren.

Voor dit boek gebruikte ik daarom steeds de verhalen, voorbeelden en ideeën van mijn klant. ChatGPT hielp bij de formulering en opbouw. Ik controleerde of de betekenis overeind bleef en of het nog klonk als de persoon die ik had geïnterviewd.

Ook de toon spraken we vooraf af: praktisch, toegankelijk en alsof de schrijver rechtstreeks met de lezer praat.

Je kunt ChatGPT daarvoor voorbeelden geven van teksten die je eerder hebt geschreven. Vraag welke kenmerken daarin terugkomen en laat het die toepassen op een eerste stukje tekst. Lees dat hardop. Zou jij dit zo zeggen? Welke woorden gebruik je zelf nooit?

Dat is een goede eerste controle. Daarna blijf je bij ieder onderdeel opletten. Ook als het begin goed klinkt, kan de toon verderop weer veranderen.

De eerste versie is het begin

Soms was een tekst meteen bruikbaar. Vaker moest ik doorvragen.

‘Deze uitleg blijft te algemeen. Welk concreet voorbeeld uit het interview past hierbij?’

Of:

‘Deze twee alinea’s zeggen bijna hetzelfde. Voeg ze samen en behoud de belangrijkste informatie.’

En soms gewoon:

‘Dit klinkt veel te formeel. Schrijf het zoals je het aan iemand aan de keukentafel zou uitleggen.’

Ik bleef schaven tot het klopte. Daarbij keek ik steeds terug naar de achterflap en de inhoudsopgave. Draagt dit onderdeel bij aan wat we de lezer hebben beloofd? Staat het op de juiste plek? Hebben we dit ergens anders al uitgelegd?

Dat redigeren blijft mensenwerk, ook als AI je erbij helpt.

Toen ChatGPT verhalen ging verzinnen

Op een gegeven moment vroeg ik ChatGPT om verhalen van mijn klant te verwerken uit een document dat ik had aangeleverd.

Het resultaat las lekker. Alleen: sommige verhalen waren verzonnen.

Dat is verraderlijk. Een tekst kan soepel en overtuigend klinken, terwijl de inhoud niet klopt. Daarom vergeleek ik de uitwerking steeds met het oorspronkelijke materiaal.

Mijn les: vraag expliciet om uitsluitend de aangeleverde informatie te gebruiken en ontbrekende informatie te markeren. Controleer vervolgens of dat ook echt is gebeurd. Zeker bij persoonlijke verhalen, uitspraken, namen en feiten.

Jouw naam komt straks op de omslag. Jij moet achter de inhoud kunnen staan.

Wat mij de meeste tijd bespaarde

Een paar praktische gewoontes maakten tijdens die week veel verschil:

• Werk aan kleine stukken. Eén paragraaf of onderwerp tegelijk is makkelijker te beoordelen en bij te sturen dan een compleet hoofdstuk.
• Geef het juiste bronmateriaal mee. Verwacht niet dat ChatGPT vanzelf alle details uit eerdere gesprekken blijft meenemen.
• Bewaar je overzicht. Houd de achterflap, inhoudsopgave en belangrijkste afspraken bij de hand.
• Let op herhaling. Laat ChatGPT zoeken naar overlap, maar controleer zelf of er bij het schrappen geen belangrijke nuance verdwijnt.
• Blijf kritisch lezen. Een vlotte tekst is nog geen goede tekst. Klopt het? Is het concreet? Heeft de lezer hier iets aan?

Wanneer ik te veel materiaal tegelijk aanleverde, merkte ik dat ChatGPT soms vooral met de laatste stukken werkte. Eerdere informatie raakte dan uit beeld. Kleinere opdrachten en korte samenvattingen hielpen om overzicht te houden.

Kan jouw boek ook in één week?

Bij dit project lukte het. Er was veel kennis beschikbaar, we hadden een duidelijke structuur en ik kon er intensief aan werken. Dat betekent natuurlijk niet dat ieder boek in zeven dagen klaar is.

Wat je wel kunt overnemen, is de aanpak. Begin met je achterflap. Maak een goede opzet. Verzamel je eigen verhalen en voorbeelden. Laat AI je helpen om daar stap voor stap een tekst van te maken.

Je hoeft niet te wachten tot je precies weet hoe alles moet. Begin eens met vertellen wat je wilt delen en voor wie. Spreek het in als praten je makkelijker afgaat dan schrijven.

Misschien heb je al veel meer materiaal voor je boek dan je denkt.