Je boek schrijven met AI

De perfecte combinatie: de Reverse Writing methode met ChatGPT, Claude of je favoriete AI

Een boek schrijven met AI begint voor mij met een heldere vraag: wat wil je je lezer meegeven? Je kunt in korte tijd heel veel tekst laten maken. Maar als je nog niet weet waar je boek over gaat, voor wie je schrijft en wat erin hoort, heb je vooral méér tekst om uit te zoeken.

Dat probleem herken ik van mijn eerste boeken, lang voordat AI bestond. Ik had een contract bij een grote uitgever en een verhaal dat ik wilde vertellen. Dus ik begon te schrijven. Eerst ging dat lekker. Daarna liep ik vast. Ik had al van alles op papier, maar moest terug om de structuur te veranderen. Daar ontstond mijn Reverse Writing methode: eerst de achterflap, dan de inhoudsopgave en pas daarna de hoofdstukken.

In dit Engelstalige interview leg ik uit hoe ik Reverse Writing combineer met AI. Hieronder vind je de belangrijkste stappen, voorbeelden en een prompt waarmee je zelf kunt beginnen.

Begin met de achterkant van je boek

Als je een boek oppakt in de boekhandel, kijk je vaak eerst naar de achterflap. Die vertelt je of dit boek voor jou is en waarom je het zou willen lezen. Toch schrijven veel auteurs die pagina pas wanneer het hele manuscript af is.

Ik draai dat om. Met je achterflap maak je de belofte aan je lezer concreet. Wie wil je helpen? Waar loopt die persoon tegenaan? Wat kan, weet of begrijpt je lezer na het lezen van jouw boek? En waarom ben jij degene die dit verhaal vertelt?

Die ene pagina helpt je kiezen. Een boek over een camperreis kan bijvoorbeeld gaan over reizen met kinderen, over praktische routes of over wat er met je gebeurt als je je huis en zekerheden achterlaat. De reis kan dezelfde zijn, maar de invalshoek bepaalt wat er in het boek thuishoort. Je achterflap geeft daar richting aan.

Van achterflap naar inhoudsopgave

Beloof je op de achterflap dat je iemand in zeven stappen naar een resultaat brengt? Dan vormen die stappen waarschijnlijk de basis voor je hoofdstukken. Vertel je over je leven vóór een ingrijpende gebeurtenis, de gebeurtenis zelf en de periode daarna? Dan heb je al drie mogelijke delen.

Vul vervolgens per hoofdstuk in steekwoorden in wat je wilt vertellen. Welke voorbeelden, ervaringen en tips horen waar? Met een paar steekwoorden schuiven gaat veel makkelijker dan met tien pagina’s waar je al dagen aan hebt gewerkt.

Pas als het overzicht klopt, begin je met uitwerken. Je kunt dan gewoon beginnen bij het hoofdstuk waar je energie zit. Heb je net een gesprek gehad dat perfect bij hoofdstuk drie past? Werk dat uit. Je hoeft je boek niet in de volgorde van de paginanummers te schrijven.

Laat AI vragen stellen over je boekidee

AI kan een fijne sparringpartner zijn bij dat uitzoekwerk. Vertel over je achtergrond, je ervaring en het boek dat je in gedachten hebt. Je hoeft nog niet precies te weten wat het wordt. Laat de AI je helpen om de ontbrekende informatie boven tafel te krijgen.

Dit is een startprompt, gebaseerd op de oefening die ik in het interview geef:

Je bent mijn schrijfcoach. Ik wil een boek schrijven, maar mijn onderwerp en invalshoek zijn nog niet helemaal duidelijk. Help me eerst een achterflap te maken. Stel me vragen over mijn achtergrond, mijn ervaringen, voor wie ik wil schrijven en wat ik mijn lezers wil meegeven. Vraag door als er informatie ontbreekt. Dit is wat ik tot nu toe in gedachten heb: …

Vertel daarna wat je al weet. Lees het voorstel en reageer zoals je op een menselijke schrijfcoach zou reageren: dit klopt, dit bedoel ik anders, deze woorden gebruik ik nooit, dit voorbeeld hoort erbij. Zo krijgt de achterflap steeds meer jouw richting en stem.

Spreek je ideeën uit

Mijn praktische tip: probeer je prompts eens in te spreken. Als je typt, ga je vaak al selecteren en ordenen. Terwijl juist die losse gedachte, dat zijpaadje of dat voorbeeld veel context kan geven.

Je mag dus gerust zeggen: ‘Ik dacht aan dit onderwerp, maar er speelt ook nog iets anders. En gisteren gebeurde er iets dat hiermee te maken heeft…’ AI kan helpen om daar een overzicht van te maken. Je hoeft je gedachten niet eerst perfect te structureren om iets bruikbaars op papier te krijgen.

Schrijf het boek dat je zelf een jaar geleden nodig had

‘Wie ben ik om hier een boek over te schrijven?’ Die vraag hoor ik vaak. Mensen willen nog een opleiding volgen, een certificaat halen of wachten tot ze alles weten. Ondertussen hebben ze ervaringen waar iemand anders veel aan kan hebben.

Mijn vraag is dan: zou je jezelf van een jaar geleden kunnen helpen met wat je nu weet? Wat had jij graag gelezen toen je aan dit avontuur begon? Daar kan een waardevol boek in zitten. Bepaal duidelijk voor wie je schrijft en wees eerlijk over wat je uit eigen ervaring weet.

Jouw verhalen maken het jouw boek

AI kan je helpen om een hoofdstuk op te bouwen of een passage duidelijker te maken. De ervaringen die jouw verhaal bijzonder maken, moet jij aandragen. Wat gebeurde er in die supermarkt waar je de taal niet sprak? Welke fout maakte je onderweg? Welk gesprek veranderde je kijk op je bedrijf?

Juist die concrete momenten maken je boek herkenbaar en eigen. Geef ze mee aan je AI en controleer vervolgens of de tekst klopt met wat je werkelijk hebt meegemaakt en met wat je wilt zeggen. Jij kiest wat erin komt en blijft verantwoordelijk voor de inhoud.

Praat over je boek voordat het af is

Je achterflap is meteen iets dat je kunt laten lezen. Vraag mensen uit je beoogde doelgroep wat hen aanspreekt en welke vragen ze nog hebben. Bij dat boek over de camperreis kun je bijvoorbeeld verschillende invalshoeken testen, voordat je maanden aan reisadviezen werkt terwijl je lezers vooral benieuwd zijn naar jouw persoonlijke verandering.

Door over je idee te praten, oefen je ook je boekpitch. Je ontdekt welke woorden mensen begrijpen en waar ze op reageren. Dat geeft je informatie voor het schrijven én helpt je contact te leggen met toekomstige lezers.

Maak deze week één achterflap

Heb je al jaren een boekidee? Begin deze week met die ene pagina. Vertel je idee, laat AI vragen stellen, maak een eerste achterflap en bespreek die met iemand voor wie je boek bedoeld is.

Heb je drie ideeën? Maak drie achterflappen. Vaak zie je dan vanzelf waar het ene boek ophoudt en het andere begint. Je hebt iets concreets om mee verder te werken.