Niet alle ghostwriters zijn gelijk

Hij had al meer dan $30.000 uitgegeven en besloot dat het genoeg was geweest.

‘Ik maak het zelf wel af.’

Jaren later lag het manuscript nog steeds in een la.

‘Ik heb er gewoon geen tijd voor’, gaf hij toe.

Dus bood ik aan om ernaar te kijken. Wat ik aantrof, verraste me. Inmiddels heeft Scribe Media nieuwe eigenaren. Het bedrijf adverteert met het Scribe Professional-ghostwritingpakket, $56.000, en Scribe Elite-ghostwritingpakket, $135.000. Mijn beoordeling is gebaseerd op mijn persoonlijke professionele ervaring met het manuscript van deze ene klant bij het voormalige bedrijf. Het is geen beoordeling van alle Scribe-projecten of van het huidige team. Het nieuwe bedrijf beschrijft de overgang in zijn bedrijfsgeschiedenis.

Dat zijn serieuze investeringen. Maar dit ontdekte ik toen ik het dure manuscript van mijn klant bekeek.

Een manuscript van $30.000, maar waar was het echte schrijfwerk?

De ghostwriter had trouw vastgelegd wat mijn klant had verteld: zijn verhalen, ervaringen, meningen en expertise. Maar daar bleef het grotendeels bij. Er zat geen echte verhaallijn in. Geen diepere thema’s die zijn ervaringen met elkaar verbonden. Geen duidelijke reis voor de lezer. Zijn hele levensverhaal was in een enorm lange inleiding gepropt. Bovendien was het boek bijna volledig vanuit de auteur geschreven, met nauwelijks oog voor de lezer.

Mijn klant verkoopt een bepaald product. Al in hoofdstuk twee stond er vrijwel letterlijk:

‘Inmiddels ben je waarschijnlijk wel klaar om mijn product te kopen.’

Echt? De lezer was nog maar net begonnen! Ook kwam het persoonlijke verhaal van de auteur nogal zelfvoldaan over. Kijk mij eens. Kijk wat ik heb bereikt. Kijk hoe succesvol ik ben. Zonde, want hij heeft een fascinerend verhaal, waardevolle expertise en een boodschap die het delen waard is. Het ruwe materiaal was er. Wat ontbrak, was iemand die er een boek van kon maken dat mensen ook echt willen lezen.

Dezelfde verhalen. Een compleet ander boek.

Ik hoefde hem niet opnieuw te interviewen of nieuwe inhoud te verzinnen. Ik werkte met het materiaal dat er al lag. Eerst haalde ik zijn persoonlijke verhaal uit de inleiding en gaf ik het een passende plek in het boek. Daarna veranderde ik de manier waarop dat verhaal werd verteld.

Ik liet lezers de persoon achter de expertise ontdekken: zijn worstelingen, fouten, twijfels en groei. Zijn succes en deskundigheid kregen daardoor context. Ineens werd hij herkenbaar. Lezers konden zich met hem verbinden, zichzelf in zijn ervaringen herkennen en begrijpen hoe hij de autoriteit was geworden die hij nu is.

Vervolgens bracht ik de onderliggende thema’s in kaart en ordende ik de inhoud logisch. Het boek neemt lezers nu stap voor stap mee. Eerst begrijpen ze waarom het onderwerp ertoe doet. Daarna herkennen ze de betekenis voor hun eigen leven of bedrijf. Vervolgens ontdekken ze wat ze eraan kunnen doen. Pas als het boek hun echt iets heeft gebracht, maken ze kennis met de producten van de auteur als mogelijke vervolgstap.

Dezelfde informatie. Dezelfde verhalen. Dezelfde expertise. Maar een compleet andere leeservaring en een veel effectiever boek. Dat is het verschil tussen iemands woorden vastleggen en begrijpen wat zijn boek moet bereiken.

Een andere ghostwriter. Opnieuw een dure teleurstelling.

Een andere klant vroeg me ooit om de eerste hoofdstukken te beoordelen van een boek dat hij door een andere ghostwriter liet schrijven. Hij had haar $10.000 betaald. Wat ik ontving, was in feite een transcript van hun gesprekken.

Mensen vertellen hun verhaal zelden in een logische volgorde. Ze springen van hun jeugd naar afgelopen dinsdag, van een zakelijk succes naar een pijnlijke ervaring van twintig jaar geleden. En ineens herinneren ze zich iets wat daartussen gebeurde. Dat is heel normaal.

Als ik iemand interview, moedig ik juist aan om vrijuit te praten. Ik wil de herinneringen, spontane verbanden, emoties en onverwachte inzichten horen. Dat is het ruwe materiaal. Het is de taak van de ghostwriter om daar samenhang in aan te brengen.

Deze ghostwriter had alles opgeschreven in de volgorde waarin mijn klant het had verteld. Het resultaat had geen duidelijk begin, midden of einde. Mijn klant besloot de $10.000 af te schrijven en met mij opnieuw te beginnen. Samen ontwikkelden we een goede structuur en maakten we van zijn ervaringen een samenhangend boek.

Een prachtig geredigeerd boek kan nog steeds een slecht boek zijn

Veel beginnende auteurs realiseren zich niet dat er verschillende niveaus van redactie zijn. Die lossen heel verschillende problemen op.

Inhoudelijke redactie kijkt naar het geheel. Is dit het juiste boek? Heeft het een heldere boodschap? Is de structuur logisch? Draagt elk hoofdstuk bij aan het doel? En vooral: maakt het boek de belofte op de achterflap waar?

Stijlredactie richt zich op de manier waarop het verhaal is geschreven. Loopt de tekst goed? Is de schrijfstijl boeiend? Zijn de zinnen helder? Klinkt de stem van de auteur erin door?

Tekstredactie en correctie gaan over de technische details: grammatica, spelling, interpunctie, consistentie en juistheid. Al die niveaus zijn belangrijk.

Maar stel dat je een uitstekende corrector inhuurt voor een manuscript zonder logische structuur, dat de lezer niet boeit en zijn belofte niet waarmaakt. Gefeliciteerd. Je hebt nu een foutloos gespeld slecht boek.

Daarom begin ik altijd bij het geheel. Bij mijn Reverse Writing-methode beginnen we met de achterflap. Voordat we het boek schrijven, bepalen we wat het belooft, voor wie het bedoeld is en wat de lezer eraan moet hebben. Daarna bepalen we de structuur en welke inhoud in het boek thuishoort. Pas dan beginnen we met schrijven.

De drie niveaus van ghostwriting

Bij ghostwriting zie ik een vergelijkbaar onderscheid.

Soms is het boek maar een deel van de waarde

Ik sprak ooit met een ondernemer die midden in een grote koerswijziging van zijn bedrijf zat. We bespraken zijn boekidee. Zoals altijd begon ik bij de achterflap. Voor wie is dit boek? Welk probleem lost het op? Welke verandering belooft het? Waarom zouden lezers hem vertrouwen? En wat moet er gebeuren nadat ze het hebben gelezen?

Terwijl we die vragen verkenden, gebeurde er iets interessants. We gaven niet alleen zijn boek vorm. We maakten ook zijn nieuwe bedrijfsstrategie helder. Zijn positionering werd scherper. Zijn waardepropositie duidelijker. En hij begon kansen te zien die hij eerder niet had overwogen.

Op een gegeven moment zei hij iets in de trant van:

‘Alleen al het advies zou dit de investering waard maken. En aan het einde heb ik ook nog een boek!’

Precies. Die extra waarde ontstaat ook bij persoonlijke verhalen. Als ik iemands autobiografie of levensverhaal schrijf, gebeurt er vaak iets vergelijkbaars. Onze gesprekken kunnen helpen om ervaringen te verwerken, soms bijna als een vorm van therapie.

Terwijl mensen over hun leven vertellen, verkennen we ervaringen waar ze misschien al jaren niet meer aan hebben gedacht. We zoeken naar patronen, keerpunten en lessen. We verbinden gebeurtenissen die destijds los van elkaar leken te staan. Omdat ik van buitenaf naar hun verhaal kijk, kan ik overzicht bieden dat je vaak moeilijk hebt als je midden in je eigen leven staat.

Samen ontdekken we welke ervaringen er echt toe deden, hoe die hen hebben gevormd en welke betekenis ze daar nu aan willen geven. Soms helpt dat om een pijnlijke ervaring in een ander licht te zien. Soms herkennen ze persoonlijke groei die ze zelf nog niet hadden opgemerkt. En soms bepalen ze wat ze achter zich willen laten, wat ze willen meenemen en wat ze met anderen willen delen.

Het vertellen van je verhaal kan verrassend inzichtgevend, emotioneel en zelfs helend zijn. Of we nu aan een zakelijk boek of aan persoonlijke memoires werken: de waarde gaat vaak veel verder dan het uiteindelijke manuscript. Een boek kan je helpen je gedachten te ordenen, je verleden te begrijpen, je toekomst opnieuw vorm te geven of een boodschap te ontdekken waarvan je nog niet wist dat je die had. Soms verandert het maken van het boek jou net zo sterk als het boek zelf.

En hoe zit het met verborgen kosten?

Nog een voorbeeld. Iemand die ik ken, schreef zijn eigen boek en betaalde vervolgens $8.000 om het te laten redigeren, opmaken en voorbereiden voor publicatie op Amazon. Dat is een flink bedrag voor werk dat pas na het schrijven van het manuscript komt. Veel aspirant-auteurs vergeten daarnaar te vragen als ze ghostwritingdiensten vergelijken.

Wat is er precies inbegrepen? Betaal je voor interviews en een eerste versie? Of krijg je een compleet manuscript, professioneel geredigeerd en klaar voor publicatie? Moet je nog anderen inhuren voor de opmaak, het omslagontwerp of begeleiding bij het uitgeven?

Bij mijn ghostwritingpakketten zijn redactie, opmaak en voorbereiding voor publicatie op Amazon inbegrepen. Ik wil dat mijn klanten een afgerond boek krijgen. Dat dure Word-document moet uit de la en de wereld in.

Wat mag een ghostwriter kosten?

Professionele ghostwriting kan variëren van enkele duizenden dollars tot ruim boven de $100.000, afhankelijk van de omvang, ervaring en inbegrepen diensten. Scribe Media, voorheen Book in a Box, adverteert bijvoorbeeld met het Scribe Professional-ghostwritingpakket, $56.000, en Scribe Elite-ghostwritingpakket, $135.000.

Prijzen vergelijken zonder naar de uiteindelijke oplevering te kijken, zegt weinig. Een ghostwriter van $10.000 die een transcript aflevert, kan je uiteindelijk meer kosten dan iemand die aanzienlijk meer vraagt en een boek maakt dat echt werkt. En een ghostwriter van $60.000 is niet automatisch beter dan iemand die minder rekent.

De vraag gaat verder dan: wat kost het om mijn boek te schrijven? Wat gaat dit boek betekenen voor mij, mijn lezers en mijn bedrijf? En welke expertise heb ik nodig om dat mogelijk te maken?

Ik heb zelf meer dan 30 boeken geschreven en honderden andere auteurs geholpen hun boek te ontwikkelen. Daarnaast heb ik meer dan 1.000 keynotes gegeven, bedrijven opgebouwd en met ondernemers uit verschillende sectoren gewerkt. Die ervaring bepaalt hoe ik ghostwriting aanpak.

Ik luister naar wat je zegt en zoek naar wat je bedoelt, wat jouw verhaal uniek maakt, wat je lezers moeten horen en hoe je boek je kan helpen je grotere doelen te bereiken. Soms betekent dat dat ik je aannames ter discussie stel. Soms moet ik je vertellen dat het verhaal waar jij het enthousiastst over bent, pas later in het boek thuishoort. En soms ontdekken we dat het boek dat je dacht te willen schrijven, niet het boek is dat je nodig hebt.

Hoe kies je een ghostwriter?

Huur iemand in die begrijpt wat een boek goed maakt.

Iemand die het geheel overziet. Die jouw kennis en ervaringen kan vertalen naar iets wat betekenis heeft voor je lezers. En die begrijpt wat jij met je boek wilt bereiken.

Iedereen kan opschrijven wat je zegt. De echte vaardigheid zit in weten wat je ermee moet doen.

Niet alle ghostwriters zijn gelijk. En de boeken die ze maken ook niet.